Chuyên mục hỏi đáp

 
Hỏi Đáp >> Chi tiết câu hỏi

Xin hỏi

Năm 1999, Bố Mẹ tôi có cho ông A mượn 1 quả đồi (vườn tạp) để trồng bạch đàn, hẹn thu hoạch xong sẽ trả (Hai bên viết giấy tay vì là họ hàng xa của nhau). Diện tích đất này do bố mẹ tôi khai hoang và sử dụng lâu dài từ những năm 1980 trong đó 1/3 diện tích đất đã được UBND cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong thời gian mượn đất, Ông A nộp thuế đất nhưng chỉ đứng tên chủ là Bố Mẹ tôi đối với phần diện tích đất có giấy chứng nhận QSD đất. Hiện gia đình chúng tôi có nhu cầu sử dụng đất song ông A không chịu trả đất với lý do Bạch đàn chưa đủ tuổi thu hoạch (Ông A phải trồng lại lần 2 sau lần trồng đầu bị hoả hoạn) và tuyên bố chỉ trả lại phần có giấy chứng nhận QSD đất, phần còn lại ông nói là do mình tự khai hoang mở rộng. Mâu thuẫn và tranh chấp kéo dài cả năm nay giữa hai bên, vậy gia đình chúng tôi muốn đòi lại đất cho mượn về thì phải làm những thủ tục gì, ở đâu?

Phòng Tư Pháp trả lời:

Các vụ việc tranh chấp đất đai luôn được nhà nước ưu tiên các bên tự thỏa thuận, hòa giải với nhau nhưng nếu các bên không tự hòa giải đươc với nhau thì các bên có quyền gửi đơn yêu cầu lên UBND cấp xã nơi có nhà đất để giải quyết. Đây là thủ tục bắt buộc để giải quyết tranh chấp đất đai trước khi gửi đơn tới tòa án hoặc UBND xã.

Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày nộp đơn chủ tịch UBND xã nơi có nhà đất sẽ đứng ra tổ chức việc hòa giải tại địa phượng. Trong trường hợp, hòa giải thành công thì UBND xã sẽ lập biên bản hòa giải và gồm 3 bản mỗi bên giữ một bản, UBND xã giữ một bản. UBND xã có tránh nhiệm điều chỉnh các vấn đề tranh chấp theo như biên bản hòa giải.

Trong trường hợp hòa giải không thành công các bên liên quan có quyền khiếu kiện hoặc khởi kiện theo quy định theo các thủ tục hành chính hoặc theo hình thức tố tụng dân sự.

Giải quyết tranh chấp đất đai bằng thủ tục hành chính (áp dụng với các đương sự không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Đối với tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì khiếu nại đến chủ thể có thẩm quyền giải quyết là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Nếu một bên hoặc các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Đối với tranh chấp giữa tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài với nhau hoặc giữa các đối tượng đó với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thì các đương sự này có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Nếu một trong các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu này thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường để yêu cầu giải quyết.

Giải quyết tranh chấp đất đai bằng hình thức tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết Tòa án nhân dân các cấp (áp dụng với các đương sự không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Bước 1: Người khởi kiện vụ án gửi đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ đến Tòa án có thẩm quyền, thực hiện việc tạm ứng án phí và hoàn chỉnh hồ sơ, đơn khởi kiện theo yêu cầu của Tòa án.

Bước 2: Tòa án đã thụ lý vụ án, tiến hành hòa giải. Đây là giai đoạn bắt buộc trong quá trình giải quyết vụ án dân sự do Tòa án chủ trì và tiến hành. Nếu hòa giải thành thì Tòa án sẽ lập biên bản hòa giải thành, hết 07 ngày mà các bên đương sự không thay đổi ý kiến thì tranh chấp chính thức kết thúc.

Bước 3: Đưa vụ án ra xét xử. Tòa án nhân dân có thẩm quyền xét xử theo thủ tục xét xử sơ thẩm ra bản án hoặc quyết định.

Nếu không đồng ý các bên vẫn có quyền kháng cáo theo trình tự phúc thẩm.

Như vậy, đối với trường hợp của gia đình bạn: việc mượn đất là giấy viết tay giữa các cá nhân; chỉ 1/3 diện tích đất cho mượn đã có giấy chứng nhận QSD đất, 2/3 diện tích chưa có giấy chứng nhận QSD đất nhưng ông A hiện là người khai thác, sử dụng 20 năm liên tục có thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đứng tên ông A nên bạn cần thực hiện theo các bước: Giải quyết tranh chấp đất đai bằng hòa giải, Giải quyết tranh chấp đất đai bằng thủ tục hành chính tại UBND cấp huyện áp dụng với diện tích có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Phần diện tích tranh chấp chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ thuộc thẩm quyền của TAND cấp huyện với các bước như trên đã nêu.