Giới thiệu

 
Giới thiệu

Văn hóa - Xã hội

1. Văn hóa
    Bình Xuyên là khu vực tập trung dân cư lâu đời của cộng đồng người Việt cổ. Nhiều tài liệu khảo cổ công bố gần đây cho biết, từ thời văn hóa Phùng Nguyên, cư dân Việt đã có mặt trên đất này, khai phá đất đai, canh tác lúa nước, đánh cá, làm  gốm. Lịch sử quần cư đã góp phần hình thành ở đây một nền văn hóa đa dạng.
    Bình Xuyên có nhiều lễ hội truyền thống. Một số lễ hội vẫn còn lưu giữ đến ngày nay như: hội kéo co làng Hương Canh (ngày mùng 3 đến mùng 5 tháng Giêng); hội vật thờ, cờ người làng Láng (Thanh Lãng, ngày 12 tháng Giêng), tục lệ trai gái người Sán Dìu đi đến chợ phiên (chợ Cánh), chợ tỉnh (chợ Vĩnh Yên) hát tỏ tình... Qua các thời kỳ, văn hóa Bình Xuyên có nhiều thay đổi nhưng cơ bản vẫn bảo lưu được các giá trị truyền thống.
    Dưới chính sách cai trị của thực dân Pháp, tình hình văn hóa của Bình Xuyên nói riêng và toàn tỉnh nói chung có nhiều biến động. Nhân dân chìm đắm trong các hủ tục lạc hậu, hoạt động mê tín dị đoan. Chính sách "ngu dân" của chính quyền đô hộ khiến việc nhận thức các giá trị văn hóa trong nhân dân còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, thực dân Pháp thi hành chính sách chia để trị, gây kỳ thị dân tộc giữa người Kinh và người dân tộc thiểu số, giữa Công giáo và Phật giáo, giữa các dòng họ với nhau, làm mất đoàn kết dân tộc.
    Cùng thời gian này, chi bộ đồn điền Tam Lộng ra đời đã có nhiều hoạt động tích cực để cải thiện đời sống văn hóa cho nhân dân Bình Xuyên: tuyên truyền tài liệu cách mạng (báo Tia sáng) và các bài vè, bài ca cách mạng. Mặc dù phạm vi còn nhỏ nhưng những hoạt động này có ý nghĩa nhất định trong việc nâng cao trình độ văn hóa và nhận thức của nhân dân.
    Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, bên cạnh nhiệm vụ diệt giặc đói, giặc dốt, việc xây dựng đời sống văn hóa mới được triển khai trên toàn huyện. Ban Vận động xây dựng đời sống mới được thành lập ở hầu khắp các xã, đã vận động  nhân dân xây dựng và thực hiện nếp sống mới, bài trừ hủ tục và các tệ nạn xã hội như mê tín dị đoan, cờ bạc, thách cưới. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền nâng cao trình độ giác ngộ chính trị cho đông đảo nhân dân, hướng dẫn nhân dân tham gia công tác cách mạng và thực hiện những nhiệm vụ chính trị của đất nước. được tiến hành rộng rãi, góp phần ổn định đời sống, chính trị, xã hội toàn huyện.
    Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, công tác nâng cao và phát triển văn hóa được huyện hết sức chú trọng. Việc tuyên truyền, giác ngộ niềm tin, lý tưởng cách mạng cho nhân dân được đẩy mạnh. Phong trào ca múa tập thể phát triển. Hầu hết các xã đều có đội văn nghệ, thu hút nhiều thanh thiếu niên tham gia. Ngay trong những năm tháng bị địch đánh phá ác liệt, phong trào văn nghệ quần chúng vẫn rất sôi nổi. Từ một điển hình văn hóa ở thôn Bá Cầu (Sơn Lôi) đã nhân rộng ra nhiều nơi trong huyện: Thanh Lãng, Đạo Đức, Hương Sơn, Trung Mỹ, Bá Hiến.
    Trong những năm qua, huyện đã chỉ đạo, tổ chức tuyên truyền cho các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị trọng đại; Công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở được quan  tâm, chú ý phát triển với nhiều mô hình mới. Hiện nay huyện đã xây dựng được 147 nhà văn hóa thôn, làng. 100% số thôn trong huyện đã thực hiện quy ước - hương ước văn hóa, nâng cao nhận thức của nhân dân trong việc xây dựng nếp sống văn minh. Năm 2016: Gia đình văn hoá đạt 84%, Làng văn hoá 91%, Đơn vị văn hoá 73%. Hoạt động văn nghệ diễn ra sôi nổi, trên địa bàn hiện có 42 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ.
Hoạt động phát thanh đã bám sát chương trình, nhiệm vụ chính trị của địa phương, từng bước đáp ứng yêu cầu truyền tải thông tin đến nhân dân. Đến nay 13/13 xã thị trấn có đài truyền thanh quy mô toàn xã hoạt động ổn định, đảm bảo 98% số buổi phát sóng đạt chất lượng và yêu cầu kỹ thuật.
 

    2. Giáo dục
    Bình Xuyên nổi tiếng là vùng đất hiếu học. Làng Lý Hải, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên ngày nay là quê hương của tám vị Tiến sĩ nổi danh thời phong kiến. Gia đình của Hoàng giáp Tham chính Nguyễn Duy Tường có ba đời đều đỗ Đại khoa.
    Dưới thời Pháp thuộc, nền giáo dục Bình Xuyên bị kìm hãm, không phát triển. Những trí thức Nho học trước đây cũng bị vùi dập, nhân dân hầu như không biết chữ, ảnh hưởng lớn đến phong trào đấu tranh cách mạng.
    Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, phong trào diệt giặc dốt phát triển rầm rộ trong toàn huyện. Các lớp bình dân học vụ được mở ở từng thôn xóm với phương châm người biết chữ dạy người chưa biết chữ, người biết nhiều chữ dạy người biết ít chữ. Ngay trong những ngày đầu, huyện đã mở được 52 lớp học diệt giặc dốt. Nhân dân còn có những hình thức động viên nhau học chữ rất phong phú và sinh động như đố chữ, đặt ca dao hò vè. Huyện ủy đưa ra mục tiêu: "... những trung đội du kích thoát ly đều phải biết chữ. Tổ chức Hội Khuyến học gồm các thân hào, thân sĩ đỡ đầu cho phong trào bình dân học vụ, tiến tới toàn huyện phải có một xã thoát nạn mù chữ hoàn toàn". Phát huy tinh thần đó, huyện đã mở được 43 lớp dự bị bình dân học vụ và 6 thư viện bình dân, phát triển tiểu học vụ và trung học vụ. Kết quả, đến tháng 10 - 1949, Bình Xuyên đã bước đầu thanh toán được nạn mù chữ. Đây là thắng lợi quan trọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện trong những ngày đầu khó khăn của cuộc kháng chiến chống Pháp.
    Ngành Giáo dục - Đào tạo của huyện tiếp tục phát triển trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Số trường, lớp và học sinh thời kỳ này liên tục tăng. Năm học 1966 - 1967, toàn huyện có 155 lớp cấp I và 39 lớp cấp II. Năm học 1970 - 1971, huyện có thêm 1 trường cấp III với 7 lớp học. Đến năm học 1973 - 1974, tăng lên 200 lớp cấp I, 90 lớp cấp II và 15 lớp cấp III. Tổng số học sinh cả 3 cấp là 16.400 em. Các lớp mẫu giáo và vỡ lòng cũng tăng, đến năm học 1973 - 1974, toàn huyện có 67 lớp mẫu giáo và 78 lớp vỡ lòng.
    Mặc dù trường lớp phải sơ tán, điều kiện giảng dạy và học tập khó khăn hơn, nhưng các nhà trường vẫn duy trì phong trào thi đua dạy tốt, học tốt. Huyện Bình Xuyên luôn đứng thứ nhất, thứ hai và thứ ba tỉnh Vĩnh Phúc về chất lượng giáo dục.
    Đất nước ổn đinh, kinh tế phát triển đã tạo điều kiện thuận lợi cho nền giáo dục - đào tạo Bình Xuyên phát triển toàn diện theo hướng đa dạng hóa và xã hội hóa: số' trường, lớp đều tăng, chất lượng dạy và học đang ngày càng được nâng lên. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp, học sinh khá giỏi năm sau đều cao hơn năm trước.
    Đến nay toàn huyện có 55 trường với 861 lớp, tổng số 27.289 học sinh. Năm học 2015-2016, chất lượng giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn được duy trì ổn định.
Chất lượng giáo viên các bậc học ngày càng được nâng cao, tỷ lệ giáo viên trên chuẩn chiếm 81,4% (tăng 0,5% so với cùng kỳ), đạt chuẩn 18,27%, dưới chuẩn 0,3%. Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học được quan tâm đầu tư. Năm học 2015-2016, đầu tư trang thiết bị dạy học cho các nhà trường với tổng kinh phí 5,48 tỷ đồng. Công tác xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia có nhiều cố gắng và đạt kết quả quan trọng. Năm 2016, toàn huyện có thêm 03 trường đạt chuẩn quốc gia, nâng tổng số trường đạt chuẩn quốc gia là 51/55 trường, đạt 92,7%.
 

    3. Y tế
    Dưới thời thuộc Pháp, trên địa bàn huyện Bình Xuyên không có một cơ sở y tế'nào. Tình trạng mất vệ sinh, thiên tai lụt lội và nghèo đói làm cho bệnh dịch thường xuyên xảy ra; các bệnh đậu mùa, tả, lỵ. xuất hiện ở hầu hết các xã trong huyện, khiến cho nhiều người chết.
    Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, việc thực hiện vệ sinh phòng trừ dịch bệnh trên địa bàn huyện có nhiều chuyển biến. Ban Vận động đời sống mới thành lập ở các xã có vai trò quan trọng trong việc giáo dục vệ sinh phòng bệnh cho nhân dân. Phong trào thực hiện nếp sống mới, ăn ở vệ sinh, xóa bỏ các hủ tục chữa bệnh trong nhân dân được thực thi, đem lại nhiều kết quả. Mạng lưới tuyên truyền viên hướng dẫn vệ sinh hình thành ở các xã. Mặc dù còn nhiều khó khăn, huyện cũng lập được một phòng phát thuốc và chủng đậu cho nhân dân toàn huyện.
    Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Huyện ủy đã kịp thời chỉ đạo  ngành y tế chuyển hướng hoạt động phù hợp với thời chiến, do vậy, công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân vẫn luôn được đảm bảo. Cuối thời kỳ này, huyện có 1 bệnh viện, 14 trạm xá, 145 tổ y tế cơ quan và hợp tác xã. Đội ngũ cán bộ y tế ngày càng được tăng cường; toàn huyện có gần 100 bác sĩ, y sĩ, y tá. Công tác chăm sóc  sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em ngày càng được chú ý.
    Huyện đã thực hiện tốt các chương trình y tế quốc gia, y tế dự phòng, từng bước nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.
Năm 2016 thực hiện khám chữa bệnh cho 109.384 lượt người, trong đó số bệnh nhân nội trú là 10.602 lượt người. Trong năm không xuất hiện dịch bệnh nguy hiểm trên địa bàn. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn 8,5% (giảm 1,28% so với cùng kỳ).
    Công tác quản lý Nhà nước về y tế và an toàn vệ sinh thực phẩm tiếp tục được tăng cường.
Huyện tiếp tục thực hiện bộ tiêu chí chuẩn Quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020, năm 2016 có thêm 03 xã, thị trấn đạt chuẩn Quốc gia về y tế gồm: Quất Lưu, Hương Canh, Gia Khánh; nâng tổng số 12/13 xã, thị trấn đạt chuẩn Quốc gia về y tế xã.

 

Một số hình ảnh về trò diễn, trò chơi dân gian ở Bình Xuyên

 

Vật thờ, gieo bòng trong lễ hội làng Xuân Lãng, thị trấn Thanh Lãng

 

“Vật chồng tang giếng” trong lễ hội làng Xuân Lãng, thị trấn Thanh Lãng

 

Hình ảnh lễ hội kéo song (di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại) của Thị trấn Hương Canh

 

“Các song thủ chuẩn bị thi đấu”

 

“Toàn cảnh khu kéo song”

 

Dây song và cột kéo song

 

Không khí trong lễ hội

18/08/2016